«ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ALPHA ALPHA»
Είναι κάπως δύσκολη η θέση μου σήμερα. Όχι μόνο γιατί τα άρθρα μου δημοσιεύονται στο «Θέμα» και κατά συνέπεια κάποιοι, ίσως προσδώσουν σκοπιμότητα στα λεγόμενά μου, αλλά κυρίως, γιατί βάση της ιδιότητας μου ως σατιρικός δημιουργός, θα αναφερθώ σε συναδέλφους, κάτι που πάντα αποφεύγω να κάνω.
Τον Θέμο ελάχιστα τον γνωρίζω προσωπικά, την εκπομπή του την παρακολουθώ ευχάριστα, αλλά διατηρώ σημαντικές διαφωνίες με το περιεχόμενό της και με κάποια μηνύματα που εκπέμπει. Επισημαίνω δε για το «Όλα», χωρίς αυτό να είναι βέβαια μεμπτό, πως κατά την άποψή μου, δεν πρόκειται για μία, κατά βάση σατιρική εκπομπή. Παραδόξως όμως, το πρόσφατο θέμα που δημιουργήθηκε με τον κύριο Χατζηνικολάου και με τον ALPHA, βασίστηκε σε μία από τις ίσως πιο σατιρικές στιγμές της εκπομπής. Ο Θέμος βέβαια, δυστυχώς, αντέδρασε με την καλύτερη, πιο εύστοχη και καυστική σάτιρά του, μόλις θίχτηκε ο ίδιος. Όμως αν αφαιρέσουμε το προσωπικό κίνητρο, που ελπίζω πως δεν ήταν το μοναδικό, ο Θέμος εύστοχα σατίρισε συγκεκριμένες ενέργειες του κυρίου Χατζηνικολάου.
Ακούγονται πολλά αυτές τις ημέρες με αφορμή το εν λόγω θέμα. Με θλίβει όταν ακούω δημοσιογράφους να αντιμετωπίζουν τόσο επιφανειακά την σάτιρα, υποβαθμίζοντάς την ουσιαστικά, όταν την ταυτίζουν και την περιγράφουν ως «ύβρεις» ή ως «γελοιοποίηση». Δεν τολμούν δε, να αναφερθούν καν στον Αριστοφάνη σε σχέση με το σήμερα, ανάγοντας τον σε κάτι, το οποίο δεν πρέπει καν να αγγίζουμε. Τον φαντάζομαι πολύ θυμωμένο με τους απογόνους του, που τον αντιμετωπίζουν δογματικά, αφού ο ίδιος ήταν ένας άκρως αναρχικός δημιουργός που πολεμούσε με μανία κάθε είδους δογματισμούς. Τον Αριστοφάνη πρέπει να τον βλέπουμε όχι στις διαστάσεις που σήμερα πλέον του έχουμε προσδώσει, αλλά στο πλαίσιο και στις διαστάσεις που είχε την εποχή που δημιουργούσε. Όταν δηλαδή ήταν απλά ένας σατιρικός καλλιτέχνης, που όμως είχε την ελευθερία να λέει αυτά που είχε να πει. Φαντάζομαι τον Αριστοφάνη να ζει και να δημιουργεί στις ημέρες μας στην τηλεόραση. Κάποιοι αυτοβαπτιζόμενοι κριτικοί, που τώρα βεβαίως τον αποθεώνουν, όχι γιατί πραγματικά γνωρίζουν ή καταλαβαίνουν την δουλειά του, αλλά γιατί έτσι έχουν ακούσει πως πρέπει να κάνουν, ανίκανοι να αντιληφθούν και να αξιολογήσουν το έργο του, θα τον χαρακτήριζαν υβριστή και χυδαίο. Αν εργαζόταν δε στον ALPHA, και στη θέση των κρατούντων κατά την αρχαιότητα, ήταν ο Χατζηνικολάου ή ο Κοντομηνάς, τότε σίγουρα θα τον απέλυαν και θα του έκοβαν την εκπομπή. Είναι απογοητευτικό, στην χώρα που γέννησε την σάτιρα, κάποιοι να μην την κατανοούν, να μην την σέβονται, να την παρεξηγούν, να την απαξιώνουν, να αγνοούν τις αρχές που την διέπουν και τους στόχους στους οποίους αποσκοπεί και να εμφανίζονται ανήμποροι να διακρίνουν την ουσία και την αναγκαιότητά της.
Η σάτιρα αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά συστατικά της δημοκρατίας. Η ύπαρξή της την επιβεβαιώνει και η απουσία της την θίγει. Η σάτιρα δεν υβρίζει και δεν γελοιοποιεί κανέναν. Η σάτιρα λειτουργεί σαν ένας μεγεθυντικός φακός της πραγματικότητας. Μεγεθύνει και κατά συνέπεια εκθέτει, τα κακώς κείμενα και την ήδη υπάρχουσα γελοιότητα της κοινωνίας, ή κάποιων δημοσίων προσώπων. Η σάτιρα δεν προσδίδει γελοιότητα σε καταστάσεις και πρόσωπα. Η σάτιρα απλώς αναδεικνύει, την πολλές φορές καλά κρυμμένη πίσω από υποκριτικές συμπεριφορές, ήδη υπάρχουσα γελοιότητα. Αν άδικα και άστοχα κάποιος σατιρικός καλλιτέχνης αποπειραθεί να γελοιοποιήσει κάποιον ή κάτι, τότε το μόνο που θα καταφέρει είναι να γελοιοποιήσει τον εαυτό του. Όταν όμως ο σατιρικός λόγος αφήνει στον αποδέκτη μία αίσθηση γελοιοποίησης του σατιριζόμενου και όχι του σατιρικού καλλιτέχνη, τότε η σάτιρα είναι εύστοχη και πατάει σε πραγματικό έδαφος. Για αυτό η σάτιρα που ενοχλεί περισσότερο είναι η πετυχημένη και όχι η αποτυχημένη. Και βέβαια ενοχλεί περισσότερο τους ενόχους.
Αν η σάτιρα του «Όλα» προς τον κύριο Χατζηνικολάου, όταν αντικατέστησαν την φωτογραφία του με αυτήν του κυρίου Ρουσόπουλου και ότι ακολούθησε, δεν ήταν εύστοχη, προφανώς δεν θα ενοχλούσε τόσο πολύ.
Το θέμα αυτό δε πρέπει να περιορίζεται στα όποια προσωπικά του Θέμου με τον Χατζηνικολάου ή με τον ALPHA. Πρόκειται για μία καραμπινάτη υπόθεση καταπάτησης της ελευθερίας του λόγου και αναδεικνύει την αυθαίρετη οικειοποίηση του δημόσιου τηλεοπτικού «αέρα» από ιδιοκτήτες και διοικούντες τηλεοπτικών σταθμών. Στο σημείο αυτό θέλω να επισημάνω κάτι που θεωρώ πως το ξεχνάμε. Οι τηλεοπτικές επιχειρήσεις είναι πολύ ιδιαίτερες περιπτώσεις επιχειρήσεων γιατί διαχειρίζονται τον δημόσιο και ελεύθερο τηλεοπτικό «αέρα». Ο τηλεοπτικός αυτός «αέρας» δεν ανήκει σε κανέναν επιχειρηματία. Στον εκάστοτε επιχειρηματία, απλώς έχει παραχωρηθεί από την Ελληνική πολιτεία, από τους πολίτες δηλαδή, το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται εμπορικά και να διαχειρίζεται τον «αέρα» αυτόν, υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Δεν δικαιούται δηλαδή να λέει κανένας: «δικός μου είναι ο σταθμός ό,τι θέλω τον κάνω». Ο κάθε σταθμός ανήκει κυρίαρχα στους πολίτες. Παρατηρείται όμως στο σημείο αυτό, η ίδια ακριβώς αλλοτρίωση που παρατηρείται και στους πολιτικούς, πού τους παραχωρούμε τη διαχείριση της χώρας και αυτοί θεωρούν ότι η χώρα τους ανήκει.
Ο κύριος Χατζηνικολάου έντεχνα λέει: «η εκπομπή δεν κόπηκε γιατί απλά δεν ξεκίνησε». Η εκπομπή, αν δεν κάνω λάθος, ξεκίνησε εδώ και 6 χρόνια. Δεν είναι δυνατόν να περιορίζεις την ύπαρξη μιας εκπομπής σε ένα επεισόδιο, επειδή έτσι σε βολεύει.
Ο κύριος Χατζηνικολάου έντεχνα και παραπλανητικά λέει: « δεν τίθεται θέμα λογοκρισίας, γιατί λογοκρισία είναι να κόβεις και να ράβεις τα κείμενα όπως σε βολεύει». Σώπα καλέ! Τι βολικοί και αυθαίρετοι ορισμοί είναι αυτοί για το τι είναι και τι δεν είναι λογοκρισία! Δηλαδή το να κόβεις τελείως ένα κείμενο, επειδή δεν σου αρέσουν ή δεν σε συμφέρουν αυτά που λέει, δεν είναι λογοκρισία; Έλα όμως που είναι και παραείναι.
Ο κύριος Χατζηνικολάου λέει: «Εγώ δεχόμουν εδώ και τόσο καιρό την σάτιρα του Θέμου ως παρουσιαστής των ειδήσεων, αλλά δεν γίνεται να σατιρίζεται ο πρόεδρος ή ο διευθύνων σύμβουλος του σταθμού». Μπα! Καταρχήν δεχόταν την σάτιρα γιατί ήταν υποχρεωμένος να την δεχτεί, δεν έκανε χάρη σε κανέναν. Δεύτερον, ποιος ευθύνεται για το ότι ο παρουσιαστής του δελτίου, ο διευθύνων σύμβουλος και ο πρόεδρος του σταθμού είναι το ίδιο πρόσωπο; Ο Θέμος; Ή μήπως ο ίδιος, που η παγκοσμίως μοναδική επιλογή του να αναλάβει συγχρόνως τους τρεις αυτούς ρόλους, τον έφεραν σε αυτήν την θέση; Αν δεν επιθυμεί να σατιρίζεται ο πρόεδρος του σταθμού, ας παραιτηθεί από παρουσιαστής του δελτίου και των υπολοίπων εκπομπών.
Ο κύριος Χατζηνικολάου λέει: «εγώ δεν ήθελα να απολυθεί ο Θέμος, αλλά η ιδιοκτησία επέμενε». Αν είναι έτσι, τότε γιατί δεν παραιτήθηκε αμέσως μετά την απόλυση του Θέμου; Οι επιθυμίες του, ως πρόεδρος πλέον, δεν είναι απλές επιθυμίες, αλλά η διοικητική γραμμή του σταθμού. Πως δέχεται, η ιδιοκτησία να μην σέβεται της επιθυμίες του και να επιβάλει αυτή τις διοικητικές αποφάσεις, παραγκωνίζοντας την άποψη του και ακυρώνοντας τον ρόλο του ως πρόεδρο του καναλιού;
Ο κύριος Χατζηνικολάου δεν δικαιούται να συζητά το θέμα επί ένα τέταρτο στο δελτίο, χωρίς κάποιον εκπρόσωπο της αντίθετης άποψης.
Ο κύριος Χατζηνικολάου, ηθικά, δεν δικαιούται να προτείνει σε συνεργάτη του Θέμου να συνεχίσει μόνος του την εκπομπή και στη συνέχεια ο αντιπρόεδρος του ALPHA, κύριος Τζούμας, να νομιμοποιεί την ανηθικότητα του χώρου, δηλώνοντας: «τέτοιου είδους προτάσεις συνηθίζονται στο χώρο μας».
Ο ALPHA δεν δικαιούται να εκδίδει μία τόσο προσβλητική, προς το πρόσωπο του Θέμου, ανακοίνωση, βασισμένη στην μονόπλευρη αξιολόγηση της εκπομπής του, που ποτέ δεν είδαμε εμείς, στερώντας μας ουσιαστικά το δικαίωμα να βγάλουμε τα δικά μας συμπεράσματα και ανάλογα να συμφωνήσουμε ή να διαφωνήσουμε με την ανακοίνωση αυτή.
Βιώσαμε μια βίαιη και σημαντική περίπτωση καταπάτησης της ελευθερίας του λόγου. Πιστεύω πως όλοι οι άνθρωποι που υπηρετούν και ζουν από την ελευθερία αυτή, πρέπει να αντιδράσουν, άσχετα με το αν τους αρέσει ή όχι ο Θέμος και η εκπομπή «Όλα», γιατί «κανείς δεν είναι ελεύθερος αν δεν είναι όλοι ελεύθεροι».
Οι δημοσιογράφοι του ALPHA, άποψη μου είναι, πως θα έπρεπε να επιδείξουν ακαριαία αντανακλαστικά, τουλάχιστον διακόπτοντας την παροχή των υπηρεσιών τους στο κανάλι, έως ότου αυτό αναγνωρίσει δημοσίως ότι προέβη σε λογοκρισία, ζητήσει συγνώμη και επανορθώσει με όποιον τρόπο μπορεί. Θεωρώ πως ήταν καθήκον των δημοσιογράφων του ALPHA να σταθούν ενωμένοι απέναντι στη διοίκηση, στέλνοντας έτσι το μήνυμα σε όλες τις διοικήσεις όλων των τηλεοπτικών σταθμών, πως η ελευθερία του λόγου είναι αδιαπραγμάτευτη και κατά συνέπεια οι διαπραγματεύσεις τελειώνουν τη στιγμή που αυτή καταπατείται. Το να αφήσουν την λογοκρισία του ALPHA να περάσει έτσι, φοβάμαι πως μπορεί να έχει επικίνδυνες συνέπειες. Περίμενα αυτού του είδους την αντίδραση, ιδίως από τον άκρως ευαισθητοποιημένο σε θέματα ελευθερίας του λόγου, όπως αποδεικνύεται τρανά από το ότι μπορώ και ελεύθερα διατυπώνω αυτή την άποψη στην εφημερίδα του, Μάκη Τριανταφυλλόπουλο. Και βέβαια, από τον Λάκη Λαζόπουλο, για ευνόητους λόγους.
« Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμα σου να το λες». Βολταίρος.
Τ ι συγκινητικά μεγαλειώδης δημοκρατική κουβέντα...
Login
Υπενθύμιση κωδικού
