«ΠΑΡΑΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ»
Όλοι παρακολουθούμε αποσβολωμένοι τις εξελίξεις σχετικά με το παραδικαστικό κύκλωμα. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι αποκαλύψεις γεγονότων που όλοι μας, όχι μόνο γνωρίζαμε, αλλά λίγο ή πολύ βιώναμε, οδήγησαν στο δημόσιο ξεμάλλιασμα των μεγαλοδικηγόρων. Το γεγονός αυτό, εκτός από τις ευεργετικές συνέπειες που θα έχει για την κοινωνία μας, σίγουρα διασκεδάζει πολλούς από εμάς. Μια διασκέδαση που ως συνήθως στη χώρα που ζούμε, έχει μια μονότονα πικρή γεύση.
Λίγους μήνες πριν, ήταν σύνηθες φαινόμενο οι περισσότεροι δικηγόροι να λένε στους πελάτες τους: «αν και λογικά θα κερδίσουμε την απόφαση, υπάρχει πάντα και η περίπτωση να χαθεί, έκτος βέβαια και αν επιθυμείτε να προσεγγίσουμε τον πρόεδρο και να την πάρουμε στα σίγουρα». Βλέπετε, δεν τίθετο καν η πιθανότητα του να μην είναι εφικτή αυτού του είδους η «προσέγγιση», πάντα θα βρισκόταν ο κατάλληλος δικαστής. Το μόνο που είχε να κάνει ο πελάτης ήταν να το αποφασίσει και να διαθέσει τα απαιτούμενα χρήματα. Αν όμως δεν τα διέθετε; Τότε έπρεπε να υποστεί φοβερά ρίσκα όπως: υπάρχει άραγε περίπτωση να βγει η σωστή απόφαση χωρίς «προσέγγιση»; λες να τον «προσέγγισαν» οι αντίδικοι;
Το ερώτημα που πάντοτε με προβλημάτιζε είναι τι συνέβαινε στην περίπτωση που και οι δύο πλευρές «προσέγγιζαν» τον πρόεδρο; Φανταστείτε σε τι δύσκολη θέση ερχόταν ο άνθρωπος! Ποιον πελάτη να δυσαρεστήσεις...
Κανείς δεν σοκαρίστηκε με το περιεχόμενο των αποκαλύψεων. Αυτό που σόκαρε όλους μας, είναι αυτό καθαυτό το γεγονός ότι έγιναν αποκαλύψεις. Και αυτό, γιατί σε μία χώρα συνενόχων, όπου τα βρώμικα μυστικά κρατούνται επί πολλά χρόνια πολύ καλά κρυμμένα, είναι πραγματικά σοκαριστικό όταν αυτά τελικώς αποκαλύπτονται.
Κύριοι συνένοχοι είναι βέβαια οι δικηγόροι, οι οποίοι τόσα χρόνια, είτε συμμετέχοντας έμπρακτα, είτε σιωπώντας, υπέγραφαν την συνενοχή τους. Τώρα βέβαια, πανικόβλητοι τα ξερνάνε όλα, «δίνοντας» ο ένας τον άλλο, υποκρινόμενοι τους προστάτες της ηθικής, τους ήρωες που επιτελούν το καθήκον τους, καταγγέλλοντας μεταχρονολογημένα, ύποπτα και βολικά πλέον, τους διεφθαρμένους συναδέλφους τους.
Η πιο δυσάρεστη συνεπεία της διαφθοράς στη δικαιοσύνη, σε συνδυασμό βέβαια με την ανεπάρκεια πολλών δικαστών, είναι η μετατροπή της από καταφύγιο των δικαίων, σε καταφύγιο των απατεώνων. Αν το σύστημα λειτουργούσε εύστοχα, ουσιαστικά, δίκαια και έντιμα, τότε όλοι αυτοί οι επιτήδειοι, που ταλαιπωρούν τον κόσμο με δικηγορίστικες μεθοδεύσεις και ψέματα, ενώ γνωρίζουν ότι έχουν άδικο, κερδίζοντας δυστυχώς πολλές φορές υποθέσεις, βάση κάποιων ανεξήγητων αποφάσεων, δεν θα διανοούταν καν να απευθυνθούν στη δικαιοσύνη με το γνωστό, χαρακτηριστικό τους θράσος.
Φανταστείτε πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν ίσχυε κάτι τέτοιο. Το θράσος τους βέβαια, πολλές φορές, αν όχι τις περισσότερες, πηγάζει από τους δικηγόρους τους, οι οποίοι ανεύθυνα και με ιδιοτελή κίνητρα, αντί να τους αποθαρρύνουν, τους παροτρύνουν στις παραπάνω συμπεριφορές, απομακρύνοντας τους περισσότερο από τις πραγματικές τους ευθύνες.
Αυτή η βρώμικη πραγματικότητα, που όλα αυτά τα χρόνια βιώνει η χώρα μας, δημιούργησε μια συνείδηση, σύμφωνα με την όποια δεν έχει καμία σημασία το αν έχεις άδικο, αν λες ψέματα ή απλά αν ισχυρίζεσαι ότι σου κατέβει. Ότι και αν συμβαίνει, πάντα έχεις σοβαρότατες πιθανότητες να κερδίσεις την υπόθεση, είτε γιατί ο δικαστής «προσεγγίζετε», είτε γιατί είναι ανεπαρκής, αδιάφορος, ευθυνόφοβος, είτε γιατί απλά βαριέται! Ακούγεται υπερβολικό, αλλά δεν είναι. Όπως και σε άλλους τομείς στην χώρα μας, έτσι και στη δικαιοσύνη, η διαφθορά και η ανικανότητα είναι, ή ήταν αν θέλουμε να είμαστε αισιόδοξοι, ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.
Οι δικηγόροι όλο αυτό τον καιρό, άλλοι ξεδιάντροπα και άλλοι απλά εφευρίσκοντας πλασματικά ηθικά άλλοθι, παίζουν έναν ιδιαίτερα χυδαίο ρόλο, διατηρώντας εντέχνως μία προσεκτική σχέση συνεργασίας με την διαφθορά, που ενίοτε οι ίδιοι δημιουργούν.
Κατά την γνώμη μου, η βασικότερη και πιο ουσιαστική μορφή διαφθοράς που επήλθε στο νομικό μας σύστημα, είναι η απόλυτη αλλοτρίωση της αντίληψης και άσκησης του δικηγορικού λειτουργήματος. Περί λειτουργήματος πρόκειται, όσο και αν αυτό ξεχάστηκε.
Στο ερώτημα: «ο δικηγόρος που προσπαθεί και τελικά αθωώνει πλήρως έναν πελάτη του, τη στιγμή που γνωρίζει ότι είναι ένοχος, θεωρείτε καλός και πετυχημένος δικηγόρος;» δυστυχώς, οι περισσότεροι θα απαντήσουμε: «ναι». Αυτό μας έκαναν να πιστεύουμε με όλες αυτές τις παπαρίστικες θεωρίες, που οι ίδιοι μας τσαμπουνάνε χρόνια τώρα και που σύμφωνα με αυτές: ο δικηγόρος αν καταφέρει να παραπλανήσει ακόμη και την δικαιοσύνη, προκειμένου να αθωώσει τον πελάτη του, πολύ καλά θα κάνει! Ο δικηγόρος όμως, πρώτα και πάνω από όλα, υπηρετεί το δίκαιο και κατά συνέπεια το καλό της κοινωνίας. Η άποψη ότι και οι ένοχοι δικαιούνται υπεράσπισης, είναι απολύτως σωστή. Δεν σημαίνει όμως: αθωώστε τους ενόχους με οποιοδήποτε τρόπο. Σημαίνει πως καθήκον του δικηγόρου, είναι να εξασφαλίσει για τον πελάτη του μια δίκαιη δίκη, αναδεικνύοντας όλα τα ελαφρυντικά που του αναλογούν, λαμβάνοντας τελικώς μία ακριβοδίκαιη ποινή, απολύτως ανάλογη του αδικήματος που διέπραξε. Τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο.
Θα τολμήσω δε να ισχυριστώ, πως θα έπρεπε να είναι καθήκον του δικηγόρου, πρωτίστως προς την δικαιοσύνη και την κοινωνία, να μεριμνήσει, ώστε σε καμία περίπτωση να μην αθωωθεί πλήρως, ο σίγουρα ένοχος πελάτης του, εξαιτίας κάποιου, σκόπιμου ή μη, λάθους του δικαστηρίου. Πιστεύω με λίγα λόγια, πως το καθήκον του δικηγόρου προς την δικαιοσύνη θα έπρεπε να προηγείται από το αντίστοιχο προς τον πελάτη του.
Ας σταματήσουμε να θεωρούμε τους «πετυχημένους» απατεώνες, πετυχημένους. Ειδικά στον ευαίσθητο και κρίσιμο, για την κοινωνία, θεσμό της δικαιοσύνης. Ας μην γινόμαστε ηθικοί αυτουργοί έχοντας ανήθικες απαιτήσεις από τους δικηγόρους μας. Κυρίως όμως, ας μην τις έχουμε από τους εαυτούς μας. Ας αποκτήσουμε ένα πιο υψηλό και αντικειμενικό αίσθημα δικαίου, ώστε να αναλαμβάνουμε με τιμιότητα και θάρρος τις ευθύνες μας, όταν φερόμαστε άδικα προς τους άλλους. Έτσι, όσο και όσα και αν είναι τα διεφθαρμένα μέλη του νομικού μας συστήματος, δεν θα υπάρχει ο χώρος και το έδαφος για να εφαρμόσουν τις διεφθαρμένες τακτικές τους, γιατί πολύ απλά, δεν θα τους τα έχουμε παραχωρήσει εμείς.
Καλή χρονιά!